Ano ang Enlightenment

Takpan kung ano ang Ilustrasyon

Ang Enlightenment ay ang kilusang kultural na nagsilang ng katwiran. Ito ay karaniwang kilala bilang ang Age of Enlightenment, ang ika-XNUMX. Ito ay isang kilusan na hindi lamang nagpabago sa Panitikan, ito rin ay sumasaklaw sa Sining, Agham, Pilosopiya at Pulitika, at naghihikayat sa mga kilusang panlipunan, tulad ng Rebolusyong Pranses.

Sa ikalawang kalahati ng ika-XNUMX at unang bahagi ng ika-XNUMX na siglo, ang Enlightenment ay kumalat sa mga bulwagan ng mga iskolar at palaisip at tumulong sa pagpapabuti ng mundo. Gayunpaman, iyon din marahil ang kanyang kasalanan. Sa isang banda, isinulong nito ang demolisyon ng mga hadlang, ngunit nabuo din ang mga bago. Sa madaling salita, isa itong kilusang burgis.

Pinagmulan at konteksto ng Enlightenment

Pinangalanan itong Age of Enlightenment dahil ito ay bumangon na may layuning magbigay ng liwanag sa mga obscurantist na pundasyon kung saan nakabatay pa rin ang buhay pampulitika at pampubliko, na ang relihiyon ay tinatangkilik ang isang katangi-tanging lugar. Ang sinaunang lipunang ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng kamangmangan at pamahiin. Ang mga lumang paniniwala, kamangmangan at ang uri at hierarchy ng militar ay patuloy na nangingibabaw hanggang noon. Mula sa itaas hanggang sa ibaba. Ang kapangyarihang monarkiya ay hindi rin mapag-aalinlanganan, dahil ang mga hari ang namuno at ginawa nila ito dahil sila ay pinili ng Diyos.

At bagama't ang Enlightenment ay nagsulong ng maraming pagbabagong pagbabago, sumugod sila sa isang pagpapatuloy na patuloy na naghihiwalay sa mga gumagawa ng desisyon mula sa mga tao. Samakatuwid, ang kapangyarihan ay ipinaglihi muli nang patayo. Nais nilang gumawa ng isang landas ng pagpapabuti para sa lahat, ngunit nang hindi binibilang sa lahat ng mga social layer. Para sa kadahilanang ito, tiyak na gagana ito sa oras na makamit ang susunod na kultural at panlipunang transisyon. Kaya, ang ikalabinsiyam na siglo ay magdadala ng mga bagong pagbabago sa iba't ibang mas transversal na panlipunang direksyon.

Ang salon ni Madame Geoffrin

Madame Geoffrin's Salon (1812), pagpipinta ni Charles Gabriel Lemonnier.

tampok

  • Naliwanagang Despotismo: ang mga kapangyarihan ay nahulog sa isang uri ng paternalismo sa mga tao. Nais nilang turuan ang mga tao sa pamamagitan ng mga dikta ng Enlightenment na may paninindigan na gawin ang pinakamainam para sa mamamayan, ngunit hindi sila sinasangkot. At ang kapangyarihan ay nanatiling ganap para sa hari.
  • Anthropocentrism: Ang Diyos ay inilipat ng tao.
  • Rationalism: nangingibabaw ang katwiran kaysa pananampalataya.
  • Pragmatismo at ang kalalabasang pilosopiko na linya ng Utilitarian. Malapit na nauugnay sa pedagogy at ang kahalagahan ng pag-aaral lamang ng mga paksa na maaaring isabuhay.
  • Panggagaya: pagtatangkang bumalik sa mga klasikal na may-akda (neoclassicism).
  • Idealismo: sa pamamagitan ng pagkukunwari na inilalayo ang kanilang mga sarili sa realidad at ang krudo at naghahanap ng aesthetic, nilalayo rin nila ang kanilang mga sarili sa mga tao at sa kanilang mga tunay na pangangailangan. Ito ay isang pagtanggi sa sikat.
  • Universalismo: nagbabalik sa klasikal na pinagmulan ng panitikan at pilosopiya. Ano ang unibersal sa Kanluraning kultura, ngunit muli ay hindi tumutugon sa tunay na sitwasyon ng mga tao.

Ang Enlightenment sa Europa

Ang magsalita ng Enlightenment ay ang magsalita ng ensiklopedya (Encyclopédie) Denis Diderot at Jean le Rond d'Alembert, na namamahala sa koordinasyon. Tinawag din Makatuwirang diksyunaryo ng mga agham, sining at sining Ito ay isang malawak na teksto na sumusubok na sumaklaw sa kaalaman ng mga titik at ng siyentipikong larangan mula sa isang pragmatikong pananaw.. Ang mga mahuhusay na karakter gaya nina Voltaire o Rousseau ay nakipagtulungan sa tekstong ito. Inilathala ito noong 1751 sa France at tiyak na ang pinakamahalagang akda noong ika-XNUMX siglo.

Ang wikang Pranses ay ang sasakyan para sa paghahatid ng mga ideya sa panahong ito.. Napakahusay na isinasaalang-alang, ang mga dakilang gawa ay isinulat sa wikang ito. Gayunpaman, bilang karagdagan sa France, ang Enlightenment ay mayroon ding espesyal na kaugnayan sa England at Germany. Ang English, German, o Spanish ay puspos ng Gallicisms.

Sa Panitikan, ang pinakamadalas na genre ay kabilang sa klasisismo: trahedya at komedya sa teatro at maraming pabula at pangungutya na naghihikayat sa pag-aaral sa pamamagitan ng mga turong moral. Gayunpaman, marami sa mga akda na may malalim na kahulugan ay nagsalita tungkol sa Ekonomiya at Pilosopiya; kabilang sa mga pinakakilalang may-akda nito ay si Adam Smith (Ang Kayamanan ng mga Bansa), Immanuel Kant, David Hume, Montesquieu, at Voltaire at Rousseau, syempre. René Descartes o John Locke ay isang mapagkukunan ng inspirasyon para sa kanilang lahat.

European na may larawang salaysay

Makatarungan din na pangalanan ang iba pang mga may-akda na nagsulat ng fiction at na kasama ng kanilang mga gawa ay nag-ambag din sa ikalabing walong siglo at mamaya. Dahil sila ang mga iyon binuo ang makabagong nobela:

  • Daniel Defoe: Robinson Crusoe (1719). Ito ang kilalang kuwento ng isang lalaki na gumugol ng halos 30 taon sa isang disyerto na isla matapos masira ang barkong kanyang sinasakyan.
  • Jonathan Swift: ang mga lakbay ni guilliver (1726). Isang nobelang pakikipagsapalaran, ang bansang Lilliput, kung saan nagaganap ang aksyon at sikat na sikat din ang mga naninirahan dito, ang mga Lilliputians.
  • Laurence Sterne: Vida at mga opinyon ng ginoong Tristram Shandy (1759) ay isang klasikong namumukod-tangi para sa pamamaraan ng pagsasalaysay na ginagamit nito sa mga panloob na monologo at balintuna na pagtatanong.
  • Pierre Choderlos ng LaclosMapanganib na pagkakaibigan (1782) ay isang epistolaryong nobela.
  • Donatien Alphonse Francois de Sade, mas kilala bilang Marquis de Sade: ay isa sa mga pinakakontrobersyal na manunulat sa lahat ng panahon. Ang kanyang pangalan ay nagsilbi upang magdagdag ng isang bagong salita sa diksyunaryo, sadism (pang-uri: sadista), dahil sa walang awa na mga detalye ng kanyang mga teksto, pati na rin ang kanyang mga argumento na puno ng mga perversions. Ngunit ang kanyang mga libro, bagama't kontrobersyal, may kabalintunaan o wala, ay sinusubukan din sa kanilang sariling paraan upang turuan ang mambabasa. Namumukod-tangi sila: Justine o ang mga kamalasan ng kabutihan Na (1791), Pilosopiya sa dressing table (1795) o Ang 120 araw ng Sodoma o ang paaralan ng kahalayan isinulat noong 1785, ngunit inilathala pagkalipas ng maraming taon.
Royal Spanish Academy

Punong-tanggapan sa Madrid ng Royal Spanish Academy.

Ang Enlightenment sa Spain

Ang kontekstong pampulitika sa Espanya noong ikalawang kalahati ng ika-1759 siglo ay ang mga sumusunod: ang Bourbon ay naghahari ni Carlos III (1788-1788) at Carlos IV (1808-XNUMX). Ang mga absolutistang monarkiya na ang mga naliwanagan at progresibong ideya ng pinaka-advanced na Europa sa kanilang mga distrito ay hindi tumagos nang may sapat na puwersa. Hindi tulad sa France, hindi bababa sa. Sa Espanya, ang pinaka-tradisyunal na mga doktrina at ang relihiyong Katoliko ay masyadong malalim na nakaugat sa kaisipan at kaugalian ng mga Espanyol., na hindi kailanman nagsulong ng pagbabago.

Kailangan nating maghintay hanggang ika-XNUMX na siglo para maganap ang aktuwal na pagbibitiw kay Carlos IV, at magkaroon ng progresibong monarkiya sa Espanya na may ugnayang Pranses, para sa mga pinakapinong Kastila na maging Pranses at ang lahat ay magtatapos sa wakas sa isang digmaan ng kasarinlan at ang pagbabalik ng pinaka-bakal na absolutismo sa pamamagitan ng kamay ng "The Desired", Fernando VII.

Bukod dito, Sa larangan ng kultura, namumukod-tangi ang paglikha ng Royal Spanish Academy (1713), mula noon ito na ang namamahala sa "paglilinis, pag-aayos at pagbibigay ng karangyaan" sa ating wika., gayundin ang Royal Academy of Fine Arts of San Fernando (1752), ang Academy of History (1738) o ang ngayon ay National Museum of Natural Sciences, bukod sa iba pang institusyon na may napakalaking kahalagahan at prestihiyo. Gayundin, ang Economic Society of Friends of the Country ay isang elitista at intelektuwal na grupo na binuo ng ilang maharlika noong panahong iyon at dumaan sa iba't ibang yugto, ngunit hindi kailanman tinalikuran ang aristokratikong katangian nito.

Jovellanos ni Goya

Pagpinta ni GM de Jovellanos (1798), ni Goya.

Mga may-akda ng Espanyol noong ika-XNUMX siglo

  • Fray Benito Jeronimo Feijoo (1676-1764). Isang Benedictine monghe, siya ay isang pangunahing pigura para sa mga gawa sa sanaysay at kritikal na pag-iisip. Ang kanyang pinakamahalagang mga gawa ay Pangkalahatang Kritikal na Teatro (1726) y Iskolar at Mausisa na mga Liham Na (1742).
  • Gregory Mayans (1699-1781). Bilang isang napaliwanagan na mananalaysay, siya ay napakahalaga sa makasaysayang sanaysay at ang kanyang mga gawa ay namumukod-tangi sa kanilang higpit. Ang kanyang pinakamahalagang gawain: Pinagmulan ng wikang Espanyol Na (1737).
  • Gaspar Melchor de Jovellanos (1744-1811). Bilang karagdagan sa pagsulat ng iba't ibang mga sanaysay tungkol sa ekonomiya o agrikultura (napakahalaga ang kanyang gawain Iulat tungkol sa Batas na Agrarian), nag-ambag sa kasalukuyang isinalarawan ng Espanyol ng isang klasikong komedya na nakasulat sa prosa, Ang matapat na kriminal (1787), na nakabalangkas sa loob nitong pinong teatro ng Enlightenment.
  • Jose de Cadalso (1741-1782). Mahusay na tagapagsalaysay ng Espanyol noong ika-XNUMX siglo. Itinatampok nila ang kanilang Mga Moroccan Card (1789), isang mahusay na treatise sa epistolary form sa pamamagitan ng isang Espanyol host at isang eleganteng dayuhan ng Moroccan pinanggalingan na sinusubukang malaman ang kakaiba at medyo simpleng kaugalian ng Espanyol. Mahalaga rin ito mga gabing madilim (1789-1790), isang katangi-tangi at malungkot na awit ng mortuary, bagama't mas malapit sa Spanish pre-romanticism.
  • Juan Melendez Valdes (1754-1814), ang dakilang kinatawan ng tulang Espanyol noong ikalabing walong siglo.
  • Tomas ng Iriarte (1750-1791) at Felix Maria Samaniego Ang (1745-1801) ay kumakatawan sa pedagogical na pabula ng Spanish illustrated literature.
  • Leandro Fernandez de Moratin (1760-1828) ay ang pinakamahalagang manunulat ng dula ng ika-XNUMX siglo sa Espanya. Kapansin-pansin ang kanyang mga komedya Ang matanda at ang babae Na (1790), Ang oo ng mga batang babae (1805), pati na rin ang bagong komedya (1792)

Ang nilalaman ng artikulo ay sumusunod sa aming mga prinsipyo ng etika ng editoryal. Upang mag-ulat ng isang pag-click sa error dito.

2 na puna, iwan mo na ang iyo

Iwanan ang iyong puna

Ang iyong email address ay hindi nai-publish.

*

*

  1. Responsable para sa data: Miguel Ángel Gatón
  2. Layunin ng data: Kontrolin ang SPAM, pamamahala ng komento.
  3. Legitimation: Ang iyong pahintulot
  4. Komunikasyon ng data: Ang data ay hindi maiparating sa mga third party maliban sa ligal na obligasyon.
  5. Imbakan ng data: Ang database na naka-host ng Occentus Networks (EU)
  6. Mga Karapatan: Sa anumang oras maaari mong limitahan, mabawi at tanggalin ang iyong impormasyon.

  1.   Vladimir Portela dijo

    Ganap na overrated. Sa oras na iyon ay hindi alam na ang katalinuhan (iq) ay karaniwang ipinamamahagi. Para sa kadahilanang ito, ngayon alam namin na ito ay isang grupo ng mga French nerds na nag-isip na sa pamamagitan ng isang makatwirang pagkalkula ay posible ang isang mas mahusay na buhay. Ipagdiwang natin na ngayon ang alam natin ay hindi ganoon. Tayong mga Hispanics ay walang mga Ilaw. Imported trinkets iyon.
    Huwag tayong maniwala sa France. Hindi kailanman.

    1.    Belen Martin dijo

      Hi Vladimir! Salamat sa pahayag mo. Sa katunayan, sinubukan kong ihatid ang mensahe na ang Enlightenment ay hindi isang kilusan para sa lahat at na, tulad ng lahat ng iba pa, maaari rin itong magawa nang mas mahusay. Gayundin, ang mga Ilaw sa Latin America ay napakadilim! Syempre. Lahat ng pinakamahusay.