Radio e literatura II. Entrevista co locutor Paco de León

Fotografía: perfil de Paco de León en Twitter.

Paco de León é unha das voces máis recoñecidas e recoñecidas da radio española. E teño o pracer de coñecelo, así como o privilexio de ter conversado con el nesa radio un par de veces, experiencias que atesoro con agarimo e admiración. Entón debíalle esta entrevista, que no medio escrito non é o mesmo que mirar cara a cara diante dun micrófono. Tamén serve para grazas pola deferencia e o tempo empregado para responder a estas preguntas sobre a súa relación coa literatura nas ondas.

Paco de León

Como adoita pasar cos locutores de radio, quizais o rostro de Paco de León non sexa moi coñecido, pero non é posible que haxa alguén que non recoñeza a túa voz. Escoitámolo non só en infinidade de programas, senón tamén en multitude de anuncios e, sobre todo, en documentais.

Arenense de proÉ posible que ese aire da serra de Gredos, que baixa ata Arenas de San Pedro e se cole entre as pedras do centenario castelo da Triste Condesa, puise o ton tan particular para esas cordas vocais. Cun longa traxectoria profesional, fito dos premios tamén, agora dirixe e presenta De cero ao infinito, en Onda Cero, programa de divulgación científica e cultural.

Coñecín a Paco hai uns tres anos e dun xeito peculiar: escoitando o seu programa anterior, Madrid na ondaE corrixindo erros lingüísticos propios do directo que me agradeceron ao mesmo tempo. Desde alí, convideino a el e ao seu equipo á presentación da miña primeira novela publicada. Non puido ser, pero tivo a deferencia de lelo e invitarme ao seu programa. O resto, como din, é historia.

Agora consideraches oportuno responderme detidamente a estas preguntas. Moitas grazas.

Entrevista a Paco de León

  • NOVAS DE LITERATURA: Como lector, tes algún xénero de literatura favorito? E lembras o primeiro libro que leu?

PACO DE LEÓN: Non teño unha clara preferencia de xénero, aínda que me fascina o novela criminal, ensaios históricos e científicos. Non obstante, libros ben narrados e descritivo tende a engancharme facilmente. Por certo novelas de amor, con moito "pasteleo" e certo toque hortera Podo devoralos. Ninguén é perfecto.

O primeiro libro do que son consciente foi un Os cincopor Enid Blyton. Non me lembro de cal porque lin toda a colección.

  • AL: Algún título ou títulos en particular que te fixeron un gran impacto? Por que?

PDL: Cen anos de soidade É, sen dúbida, o título que recordo como o máis impactante da miña vida lectora. Deume unha verdadeira "sinfonía" de sensacións. A primeira vez que o lin, sendo moi novo, hipnotizoume completamente. Esa mestura de historia rara con tanto carácter e sorprendente en cada capítulo foi para min unha auténtica aventura que me gustou moito.

A segunda lectura, anos despois, fíxome descubrir a un dos maiores escritores da historia e fortalecer a idea de que nunca podería converterme no autor dun libro, xa que tería vergoña eterna de non poder escribir unha soa liña como fixo García Márquez.

  • AL: Quen é o teu escritor favorito? Podes escoller máis dunha e de todas as épocas.

PDL: Resúltame moi difícil escoller un escritor como o que máis me gusta. A min paréceme inxusto, é como elixir a mellor canción. Hai tantas e tan boas! Pero para non evitar a túa pregunta, diréiche que, ademais dos clásicos, de lectura obrigada, elixiría varios autores como algúns dos meus favoritos: Tom Wolf, os mencionados García Márquez, Delibes, Truman Capote e Pérez-Reverte. Destes últimos destaco Pel de tambor

  • AL: Que personaxe dun libro che gustaría entrevistar e por que?

PDL: Aquí non teño dúbidas. Gustaríame entrevistar demasiado personaxes literarios, pero o máis Alonso quijano. Creo que o Quixote é o esencia do ser humanoÉ a mellor definición posible do home porque practicamente todo se reflicte nel, o bo e o malo das persoas. Obsesións, bos sentimentos, heroicidades, debilidades, medos, superación, intento, amor ... 

Parece incrible que permaneza un personaxe creado hai séculos vixente na actualidadeQuizais sexa porque, como sempre pensei, o Quixote estaba un pouco tolo, era simplemente unha alma libre e un tipo que antepuxo a intención de alcanzar os seus soños, e iso é envexable para min.

Imaxinas ao Cabaleiro da Triste Figura antes do Covid 19? Como montarías a lanza contra o maldito coronavirus? Ou quizais montaría a lanza contra os políticos? Quero falar con el por un micrófono.

  • AL: ¿Ten algunha afección en particular á hora de ler?

PDL: Non son demasiado maníaco na miña vida Son un pouco de rituaisQuizais porque nacín anarquista e bastante desordenado en todo; si, na miña desorde hai orde, ha, ha, ha! unha orde que só eu entendo. Que non aturo no momento de ler es un libro con sabas arrugadas.

Con Paco de León no seu programa Do cero ao infinito, en Onda Cero.

AL: Na súa longa carreira na radio, que destacaría da súa experiencia nun programa literario, por exemplo, de dramatizacións como actor?

PDL: Ben, destacaría un sección de poesía que tiña hai moitos anos nun programa de fin de semana o que facía daquela. Foi moi enriquecedor e moi bonito de levar a cabo.

Despois tiven a oportunidade de facelo dramatizar moitos textos para radio e televisión traballando xunto a grandes actores de voz. Esa é unha faceta que Son apaixonado, aínda que cada vez faise menos e peor. A dramatización é cara e agora todo tende a ser máis barato, a calidade xa vale para pouco e confúndese a miúdo con nomes coñecidos. Gran erro. Teño tanto respecto e agarimo por este tipo de traballos que hai anos consentían mutuamente ata acadar a excelencia, que cando agora empezo a escoitar algún destes intentos acabo cambiando o dial.

Só o actores e locutores especializados son capaces de facer boas dramatizacións e a estas hai que engadir un bo director, unha boa director técnico, unha boa editor musical e un bo técnico en efectos especiais. Todas estas figuras esenciais desapareceron na radio de hoxe e as cousas fanse de calquera xeito. Unha vergoña.

Persoalmente prefiro algo que fixemos hai anos a través do Radio Academy: un Dramatización en directo no teatro Mira de Pozuelo de Alarcón onde nos xuntamos a todas as emisoras de radio de España Guerra dos Mundos, por HG Wells, na versión de Orson Welles. RNE realizounos os medios técnicos e iso notouse. El éxito foi tal que Luís do Olmo Quería que levásemos o espectáculo ao seu Ponferrada e alí tamén enchemos o teatro.

  • AL: Quizais sexan innumerables, pero podes destacar unha entrevista ou anécdota literaria ou cun escritor?

PDL: É certo que podería contar moitas anécdotas con escritores a quen tiven a sorte de entrevistar, pero deixareino en dous:

O primeiro con Antonio Gala. Acababa de editar un libro de poesía e ocorréuseme dicirlle que despois de moitos anos decidiu facelo "Guiñar" á poesía. Don Antonio, visiblemente molesto, respondeu ou mellor dito diso facíalle un guiño a unha muller, pero nunca á poesía. E tiña razón, aínda que non o sei. E hoxe esa resposta non tería recibido boas críticas por ser machista.

O outro ten que ver Cela. Cando acababan de anunciar que si Nobel Ordenei ao meu equipo de produción que o puxera por teléfono. E o meu equipo conseguiuno, pero téndoo no aire cheguei a dubidar de que fose don Camilo quen falaba, tal era o amabilidade e o ton de tenrura con quen falou. Alí decateime de que don Camilo facíase maior, LOL!

AL: E, finalmente, fixeches programas de radio de todo tipo: informativos, culturais, científicos, faladoiros. Que che queda ou que che gustaría?

PDL: Teño que admitilo Tiven moita sorte profesional porque fixen case todo na radio. Non teño nin idea de que teño que facer. Despois de tantos anos só aspiro para poder estar preto dun autobús facendo un programa ata que chegue o día no que vexo claro que o mellor é deixalo porque se esgotou a "gasolina", cando noto que xa non me ilusiona ou que as facultades están a desaparecer ou cando o público farta de min. 

O que si sei é o que me gustaría facer polo menos unha vez na vida: narrar un partido de fútbol do meu Real Madrid e poder cantar o gol da vitoria. É complicado porque non teño ese talento, pero cando estou a piques de retirarme pedirei aos meus compañeiros de deportes como agasallo de despedida, aínda que estea nos adestramentos, ja ja ja!


O contido do artigo adhírese aos nosos principios de ética editorial. Para informar dun erro faga clic en aquí.

Sexa o primeiro en opinar sobre

Deixa o teu comentario

Enderezo de correo electrónico non será publicado. Os campos obrigatorios están marcados con *

*

*

  1. Responsable dos datos: Miguel Ángel Gatón
  2. Finalidade dos datos: controlar SPAM, xestión de comentarios.
  3. Lexitimación: o seu consentimento
  4. Comunicación dos datos: os datos non serán comunicados a terceiros salvo obrigación legal.
  5. Almacenamento de datos: base de datos aloxada por Occentus Networks (UE)
  6. Dereitos: en calquera momento pode limitar, recuperar e eliminar a súa información.